{"id":864,"date":"2026-09-02T03:23:13","date_gmt":"2026-09-02T01:23:13","guid":{"rendered":"https:\/\/humanosh.org\/?page_id=864"},"modified":"2026-09-02T03:23:13","modified_gmt":"2026-09-02T01:23:13","slug":"historia-slawy-i-izydora","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/humanosh.org\/en\/historia-slawy-i-izydora\/","title":{"rendered":"Historia s\u0142awy i izydora"},"content":{"rendered":"
\n
<\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n

Czemu Pani ratowa\u0142a \u017byd\u00f3w?<\/em><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Nie ratowa\u0142am \u017byd\u00f3w, ja ratowa\u0142am ludzi.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Na to pytanie S\u0142awa zawsze odpowiada\u0142a tak samo. Gdy dopytywano, czy si\u0119 nie ba\u0142a, wzrusza\u0142a ramionami: \u201eCzego tu si\u0119 ba\u0107? Cz\u0142owieka mo\u017cna zabi\u0107 tylko raz.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przed wojn\u0105<\/h3>\n\n\n\n
\"\"
S\u0142awa (Skolska) w gimnazjum w Drohobyczu <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

S\u0142awa Skolska urodzi\u0142a si\u0119 9 lutego 1919 roku w Borys\u0142awiu jako drugie dziecko Ewy i Jaros\u0142awa Skolskich. Imi\u0119 dostawa\u0142o jej d\u0142ugo, wo\u0142a\u0142a: \u201eKto do cholery daje dziewczynce imi\u0119 po ojcu!”<\/em> Do szko\u0142y chodzi\u0142a ju\u017c w Drohobyczu, matur\u0119 zda\u0142a w 1937 roku. Mia\u0142a starszego brata Zbyszka i dwa lata m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119 Danusi\u0119. Nosi\u0142a grube okulary, przyjaci\u00f3\u0142ki wo\u0142a\u0142y na ni\u0105 \u015alepa Tiutia albo Kubu\u015b. Nikt nie przeczuwa\u0142, \u017ce ta kr\u00f3tkowidzka, uparta dziewczyna stanie si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej niez\u0142omnych postaci wojennego Drohobycza.<\/p>\n\n\n\n

Wybuch wojny zasta\u0142 S\u0142aw\u0119 w Gdyni, dos\u0142ownie ostatniego dnia sierpnia 1939 roku wraca\u0142a w\u0142a\u015bnie do domu. Brat Zbyszek poszed\u0142 na wojn\u0119, trafi\u0142 do armii Andersa i do komunistycznej Polski ju\u017c nie wr\u00f3ci\u0142. Rodzina prze\u017cy\u0142a najpierw sowieck\u0105, potem niemieck\u0105 okupacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Okupacja<\/h3>\n\n\n\n

W czerwcu 1941 roku, po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej, S\u0142awa utkn\u0119\u0142a we Lwowie, dok\u0105d pojecha\u0142a na \u015blub znajomej. Wracaj\u0105c, zobaczy\u0142a pierwsze sceny, kt\u00f3re na zawsze wry\u0142y si\u0119 w jej pami\u0119\u0107: wycofuj\u0105cy si\u0119 Rosjanie mordowali wszystkich po drodze, a \u017cydowscy m\u0119\u017cczy\u017ani bici kolbami musieli wynosi\u0107 cia\u0142a na ulice. Niemcy wkraczali, demoluj\u0105c porz\u0105dek \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Na w\u0142asnej ulicy w Drohobyczu widzia\u0142a, jak \u017co\u0142nierz wrzuca ma\u0142e dziecko na pak\u0119 ci\u0119\u017car\u00f3wki, podczas gdy matka z niemowl\u0119ciem przy piersi desperacko pr\u00f3buje za nim wej\u015b\u0107. Wr\u00f3ci\u0142a do domu potwornie p\u0142acz\u0105c. Nast\u0119pnego dnia, ma\u0142a dziewczynka m\u00f3wi\u0105ca do swojego odbicia w szybie: \u201eNie chcia\u0142a\u015b je\u015b\u0107 chlebka z mase\u0142kiem, a teraz jesz sk\u00f3rki i ci smakuj\u0105.”<\/em> Nieco dalej; zbiegowisko na ulicy. \u017bydowska rodzina, wiedz\u0105c \u017ce za chwil\u0119 przyjd\u0105 po nich Niemcy, wsp\u00f3lnie si\u0119 otru\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

W domu kole\u017canki S\u0142awa pozna\u0142a Izydora Wo\u0142osia\u0144skiego, starszego od niej o jedena\u015bcie lat, zwanego przez wszystkich Izkiem. To on wprowadzi\u0142 j\u0105 w kr\u0105g \u017cydowskich przyjaci\u00f3\u0142 zbieraj\u0105cych si\u0119 przy ulicy Szaszkiewicza u rodziny Zajfert\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich by\u0142a dwu- lub trzyletnia Ania Lindt, rudow\u0142osa i niespokojnie rezolutna. M\u00f3wi\u0142a o sobie: \u201eczerwona jak pomidor, ruda jak marchewka.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Gdy Niemcy zacz\u0119li systematycznie przeszukiwa\u0107 domy, rodzice Ani poprosili S\u0142aw\u0119, \u017ceby wzi\u0119\u0142a dziewczynk\u0119 do siebie. S\u0142awa, sama troch\u0119 rudawa, postawi\u0142a ma\u0142\u0105 po prostu w oknie. Rozumowa\u0142a kr\u00f3tko: Niemcy nie b\u0119d\u0105 podejrzewa\u0107, \u017ce kto\u015b wystawia \u017cydowskie dziecko na widok publiczny. Spos\u00f3b zadzia\u0142a\u0142. Ania prze\u017cy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Izek i Miko\u0142aj Wo\u0142osia\u0144scy z ma\u0142\u0105 Ani\u0105<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 1942 roku w Drohobyczu powsta\u0142o getto. S\u0142awa i Izek postanowili dzia\u0142a\u0107. Kiedy zaczyna\u0142a si\u0119 kolejna \u201eakcja”: \u0142apanka lub deportacja, Izek ukrywa\u0142 znajomych \u017byd\u00f3w w piwnicy warsztatu, w kt\u00f3rym pracowa\u0142. Donosili im jedzenie przez dwa, trzy dni. Ona czeka\u0142a na podw\u00f3rku, on schodzi\u0142 na d\u00f3\u0142 z jedzeniem.<\/p>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce akcje przesta\u0142y by\u0107 okazjonalne. Rodziny, kt\u00f3re nie chcia\u0142y lub nie mog\u0142y trafi\u0107 do getta, g\u0142\u00f3wnie dzieci i osoby starsze, bo te zabijano natychmiast, potrzebowa\u0142y sta\u0142ej kryj\u00f3wki. W\u0142a\u015bcicielami kamienicy przy Szaszkiewicza 9 byli Zajfertowie. Stolarz i parkieciarz pan Sztok, razem z \u017con\u0105, dw\u00f3jk\u0105 dzieci i niani\u0105, wykona\u0142 w niej kryj\u00f3wk\u0119: ukryte przej\u015bcie i podziemna kom\u00f3rka, do kt\u00f3rej wej\u015bcie zamaskowa\u0142 w parkiecie kuchennym. M\u0142odym z rodziny za\u0142atwiono fa\u0142szywe aryjskie papiery, \u017ceby mogli wyjecha\u0107. Starsi pa\u0144stwo Zajfert poszli do getta i tam zgin\u0119li. W kryj\u00f3wce schowa\u0142a si\u0119 za to siostra Zajfertowej, pani Hendlowa, ksi\u0119gowa, wraz z c\u00f3rk\u0105 i m\u0119\u017cem, kt\u00f3ry w og\u00f3le nie m\u00f3wi\u0142 po polsku. Do\u0142\u0105czyli te\u017c pan Sztok z dwiema c\u00f3reczkami i gosposi\u0105 oraz pani Rosenbergowa z c\u00f3rk\u0105 Hel\u0105, kt\u00f3ra na jej oczach patrzy\u0142a, jak Niemcy rozstrzeliwuj\u0105 jej ojca. S\u0142awa kaza\u0142a za\u015blepi\u0107 pierwotne wej\u015bcie mi\u0119dzy kancelari\u0105 a kuchni\u0105 w\u0142a\u015bnie po to, \u017ceby nikt postronny go nie zauwa\u017cy\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Pani Hendlowa mia\u0142a codziennie meldowa\u0107 si\u0119 w getcie, ale tego nie robi\u0142a, zamiast tego nocowa\u0142a w mieszkaniu Wo\u0142osia\u0144skich, korzysta\u0142a z \u0142azienki i mia\u0142a tam sw\u00f3j k\u0105t, sk\u0105d mog\u0142a si\u0119 kontaktowa\u0107 z m\u0119\u017cem i c\u00f3rk\u0105 ukrytymi w piwnicy. To ona czeka\u0142a na S\u0142aw\u0119 i Izka w kancelarii za ka\u017cdym razem, gdy wracali do domu, \u017ceby od razu powiedzie\u0107, czy co\u015b si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

W budynku mieszka\u0142 Niemiec, treuh\u00e4nder Herzer. To by\u0142 paradoksalny atut: Niemcy rzadko szukali \u017byd\u00f3w w domach, gdzie kwaterowali rodacy. On nie prowadzi\u0142 przyk\u0142adnego \u017cycia, mia\u0142 kochank\u0119, wi\u0119c s\u0105siedzi nie b\u0119d\u0105cy Niemcami byli mu na r\u0119k\u0119, ze S\u0142aw\u0105 by\u0142 wr\u0119cz w \u015bwietnych stosunkach. Ta sama blisko\u015b\u0107 ujawnia\u0142a, jak niebezpiecznym cz\u0142owiekiem potrafi\u0142 by\u0107: dozorc\u0119, kt\u00f3ry zbyt p\u00f3\u017ano otworzy\u0142 mu bram\u0119, skopa\u0142 na \u015bmier\u0107, a stajennego, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 jego koniem, sam zaprowadzi\u0142 na miejsce ka\u017ani w getcie. Herzer zaproponowa\u0142 Izkowi, \u017ceby sprowadzi\u0142 ojca z siostr\u0105 do s\u0105siedniego mieszkania. To okaza\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe, wi\u0119c Izek i S\u0142awa postanowili pobra\u0107 si\u0119 i samemu zaj\u0105\u0107 lokal. \u015alub wzi\u0119li 6 stycznia 1943 roku. W piwnicy pod ich nowym mieszkaniem ukrywa\u0142o si\u0119 ju\u017c czterna\u015bcie os\u00f3b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W tym samym domu, na aryjskich papierach, mieszka\u0142a jeszcze pani Halina Ekierska, sama \u017byd\u00f3wka, z ci\u0119\u017cko chorym na gru\u017alic\u0119 m\u0119\u017cem, kt\u00f3rego ukrywa\u0142a osobno, we w\u0142asnym mieszkaniu. S\u0142awa podejrzewa\u0142a, \u017ce co\u015b jest nie tak, gdy w nocy s\u0142ysza\u0142a przez \u015bcian\u0119 okropny kaszel. Kiedy pani Ekierska w ko\u0144cu si\u0119 przyzna\u0142a, Izek zaprowadzi\u0142 chorego do lekarza, by\u0142o ju\u017c jednak za p\u00f3\u017ano. M\u0105\u017c zmar\u0142 tej samej nocy. Pani Ekierska rzuci\u0142a im tylko klucze i s\u0142owa: \u201ePochowajcie go!\u201d, po czym znikn\u0119\u0142a na trzy dni. Noc, w kt\u00f3r\u0105 go chowali, nale\u017ca\u0142a do najstraszniejszych, jakie zapami\u0119ta\u0142a S\u0142awa.<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie w piwnicy<\/h3>\n\n\n\n

Przez kolejne miesi\u0105ce liczba mieszka\u0144c\u00f3w piwnicy ros\u0142a. Izek co jaki\u015b czas wraca\u0142 do domu ze skruszon\u0105 min\u0105; S\u0142awa wiedzia\u0142a, \u017ce oznacza nowych lokator\u00f3w. Ci w piwnicy kopali wtedy ziemi\u0119 i chowali j\u0105 mi\u0119dzy dwie pod\u0142ogi, tworz\u0105c miejsce dla nast\u0119pnych. Przestrze\u0144 by\u0142a tak ma\u0142a, \u017ce doro\u015bli nie mogli si\u0119 w niej wyprostowa\u0107, a dzieci wstawa\u0142y tylko z trudem. \u017byli le\u017c\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142awa chodzi\u0142a codziennie na zakupy, za ka\u017cdym razem do innego sklepu, \u017ceby nie wzbudza\u0107 podejrze\u0144. Nikt nie wiedzia\u0142, ile os\u00f3b ma naprawd\u0119 do wy\u017cywienia, nawet znajomym m\u00f3wi\u0142a, \u017ce kupuje dla rodzic\u00f3w albo dla kole\u017canki. M\u0105\u017c je\u017adzi\u0142 doro\u017ck\u0105 na dworzec, sk\u0105d wraca\u0142 z workami kaszy i m\u0105ki. Zapasy znika\u0142y tego samego dnia w piwnicy. W kamienicy funkcjonowa\u0142 gaz i elektryczno\u015b\u0107, ale du\u017ce gotowanie odbywa\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w kuchni Wo\u0142osia\u0144skich. W dzie\u0144 ukrywaj\u0105cy si\u0119 spali, w nocy piwnica o\u017cywa\u0142a: myto si\u0119, jedzono, grano w karty, k\u0142\u00f3cono si\u0119. Jeden z m\u0119\u017cczyzn, zwany kapitanem, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za pana \u017cycia i \u015bmierci pozosta\u0142ych, przyszed\u0142 kiedy\u015b na g\u00f3r\u0119 oznajmi\u0107 S\u0142awie, \u017ce wyda\u0142 wyrok \u015bmierci na wsp\u00f3\u0142lokatora imieniem Dziumek. Odpowiedzia\u0142a mu kr\u00f3tko: \u201ePanie doktorze, ja was ratuj\u0119 od \u015bmierci, a pan mi m\u00f3wi, \u017ce na kogo\u015b wyda\u0142 wyrok?\u201d Nikomu nic si\u0119 wtedy nie sta\u0142o, ale ciasnota i strach robi\u0142y swoje, k\u0142\u00f3tnie i napi\u0119cia by\u0142y codzienno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

4 sierpnia 1943 roku, w \u015brodku tej ca\u0142ej tajemnicy, S\u0142awa urodzi\u0142a c\u00f3rk\u0119 Ani\u0119. W piwnicy przebywa\u0142o w\u00f3wczas oko\u0142o trzydziestu os\u00f3b. Dziecko sta\u0142o si\u0119 nieoczekiwanym systemem ostrzegania: gdy nic z\u0142ego si\u0119 nie dzia\u0142o, S\u0142awa nuci\u0142a c\u00f3rce ko\u0142ysanki, a ukrywaj\u0105cy si\u0119 na dole wiedzieli, \u017ce mog\u0105 by\u0107 spokojni. Kiedy przestawa\u0142a \u015bpiewa\u0107, od razu si\u0119 niepokoili.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
S\u0142awa z c\u00f3rk\u0105 Ani\u0105, 1944, Drohobycz<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce potem dwie grupy ukrywaj\u0105cych si\u0119, nie\u015bwiadomie kopi\u0105c z r\u00f3\u017cnych stron, przebi\u0142y si\u0119 do siebie. Zdumienie po obu stronach \u015bciany by\u0142o wzajemne. Tak skompletowa\u0142a si\u0119 ostateczna liczba: trzydzie\u015bci dziewi\u0119\u0107 os\u00f3b, w tym siedmioro dzieci<\/strong>, przez dwadzie\u015bcia dwa miesi\u0105ce, od wrze\u015bnia 1942 do sierpnia 1944 roku.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec ukrywania si\u0119 jedna z kobiet w piwnicy okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 w ci\u0105\u017cy. Front sowiecki sta\u0142 ju\u017c wtedy pod Tarnopolem, ale zatrzyma\u0142 si\u0119 na wiele miesi\u0119cy. Dziecko urodzi\u0142o si\u0119 martwe i zosta\u0142o pochowane mi\u0119dzy dwiema pod\u0142ogami piwnicy. Na szcz\u0119\u015bcie por\u00f3d, mimo warunk\u00f3w, odby\u0142 si\u0119 bez komplikacji, bo w\u015br\u00f3d ukrywaj\u0105cych si\u0119 by\u0142o a\u017c trzech lekarzy.<\/p>\n\n\n\n

Najtrudniejszy por\u00f3d prze\u017cy\u0142a jednak Hela, najbli\u017csza przyjaci\u00f3\u0142ka S\u0142awy z czasu wojny. Po porodzie nie zesz\u0142o jej \u0142o\u017cysko, dosta\u0142a ci\u0119\u017ckiej gor\u0105czki i o\u015blep\u0142a. Ukrywaj\u0105cy si\u0119 w piwnicy lekarze odm\u00f3wili operacji, bo nie mieli narz\u0119dzi, a S\u0142awa, cho\u0107 zaoferowa\u0142a si\u0119 je zdoby\u0107, i tak us\u0142ysza\u0142a odmow\u0119. Wtedy przypomnia\u0142a sobie o niejakim Watenrocie, ogrodniku maj\u0105cym dobre kontakty w\u015br\u00f3d Niemc\u00f3w, i przekona\u0142a go, \u017ceby za\u0142atwi\u0142 lekarza z zewn\u0105trz. Operacj\u0119 niemal zerwano w ostatniej chwili, gdy sprowadzony lekarz si\u0119 przestraszy\u0142, ale Hela dotar\u0142a do domu o w\u0142asnych si\u0142ach i zabieg w ko\u0144cu przeprowadzono. Po kilkunastu dniach odzyska\u0142a wzrok.<\/p>\n\n\n\n

Przez pewien czas, b\u0119d\u0105c w ci\u0105\u017cy, S\u0142awa pracowa\u0142a te\u017c w odlewni \u017celaza. Na pro\u015bb\u0119 m\u0119\u017ca wystawia\u0142a tam Auswaisy, czyli za\u015bwiadczenia po\u015bwiadczaj\u0105ce zatrudnienie, kt\u00f3re chroni\u0142y ich okazicieli przed wyw\u00f3zk\u0105, podpisuj\u0105c si\u0119 zawsze panie\u0144skim nazwiskiem Skolska, \u017ceby nie da\u0142o si\u0119 ich powi\u0105za\u0107 z Wo\u0142osia\u0144skimi. Nie wie, ile ich w ten spos\u00f3b wyda\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Zdarzy\u0142o si\u0119 te\u017c, \u017ce do ich mieszkania trafi\u0142 cz\u0142owiek przedstawiaj\u0105cy si\u0119 jako Stefan, polski cichociemny, zrzucony z zadaniem rozpoznania rafinerii Polmin w Drohobyczu, jednej z najwi\u0119kszych w Europie. Przyjaciel brata Izka jeszcze sprzed wojny, poprosi\u0142 tylko, \u017ceby schowa\u0142a mu teczk\u0119 z dokumentami, w skrytce pod tapczanem, obok kryj\u00f3wki z lud\u017ami. Um\u00f3wili si\u0119 na sygna\u0142: pozdrowienia dla \u201eStefana\u201d w audycji BBC. Sygna\u0142 nadano. Lata p\u00f3\u017aniej, ju\u017c we Wroc\u0142awiu, ten sam cz\u0142owiek odnalaz\u0142 S\u0142aw\u0119 pod jej nowym adresem, tylko po to, \u017ceby si\u0119 przywita\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W tym wszystkim obowi\u0105zywa\u0142a jedna niepodwa\u017calna zasada: nigdy nie bra\u0107 za to pieni\u0119dzy. Gdy pewnego razu kole\u017canka, kt\u00f3ra tak\u017ce ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w, przysz\u0142a z propozycj\u0105 od zamo\u017cnego jubilera ze Lwowa, oferuj\u0105cego worek brylant\u00f3w w zamian za schronienie, S\u0142awa odm\u00f3wi\u0142a bez wahania. T\u0142umaczy\u0142a p\u00f3\u017aniej kr\u00f3tko: liczba ukrywaj\u0105cych si\u0119 i tak si\u0119ga\u0142a ju\u017c trzydziestu dziewi\u0119ciu os\u00f3b, miejsca nie by\u0142o, a poza tym nie chcia\u0142a niczyich pieni\u0119dzy. Chcia\u0142a da\u0107 ludziom, i sobie, \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n

Wyzwolenie<\/h3>\n\n\n\n

4 sierpnia 1944 roku, dok\u0142adnie w pierwsze urodziny c\u00f3rki Ani, do Drohobycza z wielkim hukiem wkroczyli Rosjanie. Dwadzie\u015bcia dwa miesi\u0105ce ukrywania w piwnicy dobieg\u0142y ko\u0144ca. Trzydzie\u015bci dziewi\u0119\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re przez ten czas \u017cy\u0142y le\u017c\u0105c, w ciemno\u015bci i pod sta\u0142\u0105 gro\u017ab\u0105 \u015bmierci, doczeka\u0142o wyzwolenia.<\/p>\n\n\n\n

Ocaleni<\/h3>\n\n\n\n
\"\"
S\u0142awa z potomkami ocalonych (rodzina Arad) w domu przy Szaszkiewicza.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d trzydziestu dziewi\u0119ciu os\u00f3b, kt\u00f3re przetrwa\u0142y dzi\u0119ki S\u0142awie i Izkowi, byli mi\u0119dzy innymi cz\u0142onkowie rodzin Hendel i Sztok, pani Rosenbergowa z c\u00f3rk\u0105 Hel\u0105 oraz ma\u0142a Ania Lindt, ta sama dziewczynka, kt\u00f3r\u0105 S\u0142awa kiedy\u015b postawi\u0142a w oknie, \u017ceby ukry\u0107 j\u0105 na widoku. Ka\u017cda z tych os\u00f3b ma w\u0142asn\u0105, osobn\u0105 histori\u0119 ocalenia i powojennych los\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pe\u0142ny rejestr trzydziestu dziewi\u0119ciu ocalonych, wraz z ich biogramami i historiami rodzin, mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie Historia Ocalonych<\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na to pytanie S\u0142awa zawsze odpowiada\u0142a tak samo. Gdy dopytywano, czy si\u0119 nie ba\u0142a, wzrusza\u0142a ramionami: \u201eCzego tu si\u0119 ba\u0107? Cz\u0142owieka mo\u017cna zabi\u0107 tylko raz.” Przed wojn\u0105 S\u0142awa Skolska urodzi\u0142a si\u0119 9 lutego 1919 roku w Borys\u0142awiu jako drugie dziecko Ewy i Jaros\u0142awa Skolskich. Imi\u0119 dostawa\u0142o jej d\u0142ugo, wo\u0142a\u0142a: \u201eKto do cholery daje dziewczynce imi\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-864","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/humanosh.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/humanosh.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/humanosh.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/humanosh.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/humanosh.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=864"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/humanosh.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1161,"href":"https:\/\/humanosh.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/864\/revisions\/1161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/humanosh.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}