Historia ocalonych

Trzydzieści dziewięć osób pochodzenia żydowskiego przetrwało niemiecką okupację Drohobycza, ukrywając się przez dwadzieścia dwa miesiące w piwnicy pod domem Sławy i Izydora Wołosiańskich. Byli wśród nich lekarze, prawnicy, krawcowe, dzieci w wieku kilku lat i osoby starsze. Poniżej opowiadamy, kim byli i jak potoczyły się ich dalsze losy.

1. Bezazel Artur Hendel
2. Zofia Hendel
3. Hadassa Lizi Hendel

Bezalel (Calek) Artur Hendel urodził się 14 sierpnia 1887 r. w Lipnie w zaborze rosyjskim – obecnie jest to Polska. W niezamożnej, pobożnej rodzinie żydowskiej. Jako młody człowiek uczył się, aby zostać kantorem, czyli prowadzącym modlitwę i koszernym rzeźnikiem. W tym celu odwiedził swojego starszego brata, który był już rzeźnikiem w Zagrzebiu. Na początku lat…

Przeczytaj więcej

4. Wolf Sztok
5. Genia Sztok
6. Stella Sztok
7. Mitka Sztok
8. Niania

Wolf Sztok, brat Eugenii Herzig, i jego żona Genia, znana też jako Tova, ukrywali się razem z dwiema córkami, Stellą i Mitką, oraz nianią, której nazwiska niestety nie udało się ustalić. Stella miała podczas okupacji od ośmiu do dziesięciu lat, Mitka pięć lub sześć. Obie po wojnie wyjechały do Izraela…

Przeczytaj więcej

9. Motio Egert
10. Fela Strasser
11. Lonio Strasser

Motio Egert, brat Feli Strasser, ukrywał się początkowo w sąsiedniej piwnicy i to on wykopał połączenie łączące obie kryjówki, dzięki czemu obie grupy odkryły nawzajem swoje istnienie. Po wyzwoleniu Drohobycza zaciągnął się do Armii Czerwonej…

Przeczytaj więcej

12. Gustaw Kreisler
13. Janina Kreisler

Gustaw Kreisler, doktor nauk chemicznych pracujący przed wojną w rafinerii, był bliskim przyjacielem Elyakima Davida Klinghoffera. Ukrywał się razem z żoną Janiną, która miała syna z wcześniejszego małżeństwa z mężczyzną niebędącym Żydem. Po wojnie Gustaw wrócił do rodzinnego Wiednia, później przeniósł się do Gliwic. Syn Janiny osiadł ostatecznie w Australii.

14. Elyakim David Klinghoffer

Prawnik z wykształcenia, przyjaciel zarówno Gustawa Kreislera, jak i Jakuba Zobla. Po wojnie przeniósł się do Hajfy w Izraelu.

15. Ruth Bienstock
16. Mąż Ruth Bienstock
17. Pan Levi/Weiss

Ruth Bienstock ukrywała się razem z mężem, którego imienia nie udało się ustalić, oraz ojcem, znanym jedynie jako pan Levi lub Weiss. Ich dalsze losy pozostają nieznane.

18. Bertold Frey
19. Halina Frey
20. Amalia Rozenberg

Bertold Frey, z zawodu dentysta, ukrywał się razem z żoną Haliną, córką Amalii Rozenberg. Halina była jedną z najbliższych przyjaciółek Sławy i utrzymywała z nią kontakt do końca życia. Po wojnie małżeństwo przeniosło się do Offenbach w Niemczech, gdzie wychowało syna Jurka. Amalia, matka Haliny, zmarła w Gliwicach w 1967 roku.

21. Zygmunt Herzig
22. Eugenia Herzig
23. Izydor Herzig
24. Ludka Herzig

Zygmunt Herzig, mąż Eugenii z domu Sztok (siostry Wolfa Sztoka), uratował swojego brata Izydora, wyciągając go niemal spod pociągu jadącego do obozu koncentracyjnego, i wprowadził go do piwnicy. Żona Izydora zginęła, zanim…

Przeczytaj więcej

25. Dr. Leon Mischel
26. Berta Mischel
27. Dr. Samuel Mischel
28. Helena Mischel
29. Janina Mischel

Bracia, doktor Leon i doktor Samuel Mischel ukrywali się razem ze swoimi rodzinami. Żona Leona, Berta, zmarła po wojnie w Buffalo w stanie Nowy Jork. Samuel nie doczekał emigracji, zmarł w Drohobyczu…

Przeczytaj więcej

30. Yakub Zobel
31. Elza Zobel

Jakub Zobel, przyjaciel Elyakima Davida Klinghoffera, i jego żona Elza, utalentowana krawcowa, mieli razem dwie córki. Po wojnie wyjechali najpierw do Izraela, a potem do Kanady.

32. Józef Lind
33. Ludwika Lind
34. Anna Lind

Józef i Ludwika Lind ukrywali się razem z pięcio lub sześcioletnią córką Anną, tą samą rudowłosą dziewczynką, którą Sława jeszcze przed powstaniem kryjówki chowała, stawiając ją jawnie w oknie własnego mieszkania. Siostra Ludwiki była sąsiadką Sławy jeszcze przed wojną. Po wyzwoleniu cała rodzina wyjechała do Australii.

35. Tecia Winkler

Podczas okupacji była niezamężna. Po wojnie wyjechała do Chrzanowa, wyszła za Polaka i przyjęła nazwisko Korczyńska.

36. Prof. Joseph Reinhold

Kardiolog i psychiatra, podczas okupacji kawaler. Po wojnie zajmował się rozwojem kurortów uzdrowiskowych w Truskawcu i Jeseniku. Zmarł na atak serca 3 listopada 1947 roku w Jeseniku.

37. Maksymilian Tepper
38. Halina Tepper
39. Julian Tepper

Maksymilian i Halina Tepper ukrywali się razem z synem Julianem, który miał wtedy około dwunastu lat. Po wojnie cała trójka, razem ze Sławą i Izydorem, przeniosła się do Wrocławia. Halina utrzymywała kontakt ze Sławą do końca życia. W 1968 roku cała rodzina wyemigrowała do Kanady, gdzie Julian ożenił się z Millicent. Mają dwoje dzieci, Michaela i Tracy, i mieszkają w Toronto.

Trzydzieści dziewięć osób, trzydzieści dziewięć osobnych historii, jedna wspólna piwnica pod domem przy ulicy Szaszkiewicza w Drohobyczu. Więcej o samej Sławie i Izydorze Wołosiańskich można przeczytać w głównym artykule poświęconym ich historii.